Πως να αποφύγεις το spam (Avoiding spam for dummies)

Δυστυχώς πλέον δεν μπορεί να φανταστεί κανείς το internet χωρίς τα spam. Απατεώνες υπάρχουν πολλοί, εύκολα θύματα υπάρχουν ακόμα περισσότερα, οπότε είναι λογικό να βλέπουμε τόσο έντονο το φαινόμενο του spam και της απάτης. Για να καταλάβετε για τι μέγεθος μιλάμε, μόνο μέσω e-mail στέλνονται 62 τρισεκατομμύρια spam το χρόνο σε ολόκληρο τον πλανήτη! Μιλάμε για ενέργεια που υπολογίζεται στα 33 δισεκατομμύρια kilowatt/ώρες, και θα αρκούσε για να τροφοδοτήσει 2.400.000 σπίτια. Υπολογίζεται επίσης οτι όλη αυτή η ενέργεια που χρειάζεται για τα spam αντιστοιχεί σε 17 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα, όση ποσότητα θα παραγόταν απο 3.100.000 αυτοκίνητα που θα κατανάλωναν 2 δισεκατομμύρια γαλόνια βενζίνης. Και αυτά τα ποσά είναι μόνο απο τα spam μέσω e-mail, χωρίς να υπολογίσουμε τα spam στο facebook, στους messengers, στο twitter κλπ. Αυτά με τα στατιστικά.

Αυτό που με προβληματίζει εμένα, είναι οτι οι δημιουργοί των spam κάνουν μόνο την αρχή, στέλνοντας το μήνυμα σε έναν αριθμό ατόμων. Απο ‘κει και πέρα, το υπόλοιπο 90% της διακίνησης του spam γίνεται απο τους ίδιους τους χρήστες, οι οποίοι είτε λόγω άγνοιας αφήνουν απατεώνες να αποκτήσουν πρόσβαση στους λογαριασμούς τους, είτε τσιμπάνε και αρχίζουν και αυτοί να τα προωθούν σε όλες τους τις επαφές ο ένας μετά τον άλλον! Για όλα αυτά τα spam λοιπόν, ευθύνονται στο μεγαλύτερο ποσοστό οι χρήστες. Και ο τρόπος να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο, είναι να ξέρουμε τι μας γίνεται, να υποπτευόμαστε και να αποφεύγουμε τις απάτες, και πάνω απ’ όλα να διαφυλάσσουμε τα προσωπικά μας δεδομένα. Βέβαια οι απατεώνες βρίσκουν συνεχώς νέους τρόπους και εκμεταλλεύονται κάθε νέα τεχνολογία, με αποτέλεσμα χρήστες χωρίς εμπειρία και συνεχή ενασχόληση με το internet να την πατάνε πιο εύκολα. Δεν είναι εύκολο για όλους να τρέχουν συνεχώς πίσω απο τις εξελίξεις, είναι εύκολο όμως να ακολουθούμε όλοι μερικούς βασικούς και ευνόητους κανόνες στη δραστηριότητά μας στον χώρο του internet. Καλό είναι όχι μόνο εμείς να τους γνωρίζουμε, αλλά και να συμβουλεύουμε φίλους και γνωστούς μας που βλέπουμε να πέφτουν θύματα των spam.

E-mail

• Το διάβασες το e-mail που λέει για θαυματουργές εικόνες της Παναγίας, για κατάρες που θα πέσουν πάνω σου αν δεν το προωθήσεις, για καλή τύχη που θα κερδίσεις στέλνοντάς το στις επαφές σου;… Ωραία… Σβήστο! Μη το προωθείς, και μην ενοχλείς τις επαφές σου με ηλίθια spam. Πίστεψέ με, δεν θα πάθεις τίποτα.

• Γράφει πως κέρδισες κάποιο τεράστιο χρηματικό ποσό απο το πουθενά;… Σβήστο.

• Κάποια τράπεζα ζητάει τα στοιχεία και τους κωδικούς σου για το e-banking;… ΣΒΗΣΤΟ. Καμία τράπεζα δεν ζητάει τα στοιχεία μας μέσω e-mail, για λόγους ασφαλείας. Αν στο e-mail σου ζητάνε κωδικούς, όσο επίσημο και να μοιάζει το e-mail είναι σίγουρα απάτη, και καλό είναι να επικοινωνήσεις με την τράπεζα.

• Γράφει πως σε όσα περισσότερα άτομα το προωθήσεις, θα σου έρθει και κάποια επιταγή, και δεν χάνουμε τίποτα να δοκιμάσουμε και παπαριές; Ή για κάποιο παιδάκι/καρκινοπαθή/φτωχό/έρανο που με κάθε e-mail που προωθείται θα κερδίζει ένα ευρώ;… Σβήστο. Δεν ισχύει κάτι τέτοιο, και ποτέ δεν ίσχυε. Είναι αδύνατον και ηλίθιο να παρακολουθεί κάποιος τα e-mail που προωθούνται ανα τον κόσμο, και για κάθε προώθηση να μοιράζει λεφτά.

• Γράφει για κάποιο νέο ιό που κυκλοφορεί, για κάποιον αγνοούμενο, ή γενικώς για κάποιο επίκαιρο γεγονός που θα πρέπει να το προωθήσουμε για να ενημερωθούν όλοι; Ψάξτο πρώτα! Με μια αναζήτηση στο google ίσως δεις οτι το γεγονός στο οποίο αναφέρεται μόνο επίκαιρο δεν είναι. Κυκλοφορούν ακόμα mails που προειδοποιούν για «απειλές» που εμφανίστηκαν 5 χρόνια πριν. Δυστυχώς οι χρήστες δεν κάνουν πρώτα μια αναζήτηση, με αποτέλεσμα το ίδιο e-mail να κάνει κύκλους και να προωθείται για χρόνια ξανά και ξανά χωρίς λόγο.

• Γράφει πως είναι απο τη Microsoft, ή κάποια άλλη εταιρεία, και θα πρέπει να το προωθήσεις για να μη σβηστεί ο λογαριασμός σου κλπ κλπ;.. Σβήστο. Γενικώς η προώθηση ενός e-mail δεν επιφέρει κανένα αποτέλεσμα. Ούτε λεφτά μπορεί να προσφέρει, ούτε «τύχη» και «κατάρες», ούτε να αποτελεί μέθοδο για να ελέγξει μια εταιρεία όπως η Microsoft κατά πόσο είναι ενεργοί οι χρήστες, και κατά συνέπεια να διαγράψει λογαριασμούς.

• Όταν προωθείς μαζικά ένα e-mail, μη βάζεις μέσα όλο τον κατάλογο με τις διευθύνσεις σου. Να είσαι διακριτικός όταν δημοσιοποιείς και προωθείς τις διευθύνσεις των επαφών σου, γιατί για κάποιους είναι προσωπικά δεδομένα και δεν έχουν καμία όρεξη να κάνουν το γύρο της Ελλάδας μέσω ενός chain mail. Αν το e-mail περιέχει ήδη ένα ολόκληρο κατεβατό με διευθύνσεις προηγούμενων παραληπτών, διέγραψέ τες πριν το προωθήσεις. Χρησιμοποίησε σωστά τα πεδία To, Cc και Bcc. Περισσότερες πληροφορίες για τη σωστή χρήση του e-mail ΕΔΩ.

Msn και messengers

• Σου ήρθε στα καλά καθούμενα μόνο ένα link απο κάποια επαφή σου, ή συνοδευόμενο απο μια φράση του τύπου «Check this out! It’s cool!» κλπ; Ρώτα πριν πατήσεις το link. Απάντησε στο chat «Τι είναι το link που μου στέλνεις;». Αν δεν απαντήσει η επαφή σου, σημαίνει οτι κατα 99% είναι offline, και το link που σου ήρθε είναι spam. Μη το πατήσεις. Ενημέρωσε την επαφή σου οτι σου ήρθε το συγκεκριμένο link όσο ήταν offline, και πρότεινε να αλλάξει κωδικό για να προστατέψει τον λογαριασμό του.

• Κάποια σελίδα στο internet σου ζητάει να κάνεις login με το λογαριασμό του msn; Μην κάνεις login. Όσο και να νομίζεις οτι πρόκειται για messenger, συνήθως είναι απάτη. Είναι συχνό φαινόμενο σε κάποια σελίδα που έχει σκοπό να «ψαρέψει» τα στοιχεία μας, να παίρνουν μια φωτογραφία του msn messenger και να την κολλάνε, αφήνοντας κενά τα πεδία username και password. Στη συνέχεια σου ζητάνε να κάνεις login, και φυσικά μόλις τα βάλεις δεν κάνεις login πουθενά, απλώς καταγράφουν τα στοιχεία σου και αργότερα βομβαρδίζουν τις επαφές σου με spam. Γενικώς μην κάνεις login με τα στοιχεία του messenger σε οποιαδήποτε σελίδα. Αν ψάχνεις τον web messenger της microsoft, μην μπαίνεις απο οποιοδήποτε link. Γράψτο στο google και θα σου βγάλει τη σωστή σελίδα στις πρώτες θέσεις των αποτελεσμάτων.

Facebook

• Γράφει «Δες ποιός βλέπει το προφίλ σου», «Δες ποιός βλέπει τις φωτογραφίες σου» και τα σχετικά;… Μην κάνεις authorize! Πάρ’ το απόφαση επιτέλους, ΔΕΝ μπορείς να δεις ποιός μπαίνει στο προφίλ σου και στις φωτογραφίες σου! Για να παρακολουθήσεις στοιχεία για τους επισκέπτες μια σελίδας, απαιτείται η εγκατάσταση ενός tracking code, όπως για παράδειγμα το script που παρέχει το Google Analytics. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει να είσαι ο administrator της σελίδας. Το Facebook δεν επιτρέπει στους χρήστες να επέμβουν και να τροποποιήσουν τον κώδικα της σελίδας, δεν επιτρέπει τη χρήση script μέσω κάποιου application που να προσφέρει custom html code, και ως εκ τούτου ΔΕΝ επιτρέπει στους χρήστες να παρακολουθούν την επισκεψιμότητα του προφίλ τους. Απο ‘κει και πέρα, αν βάλεις μια τέτοια εφαρμογή και σου πετάξει 15 επαφές οτι και καλά αυτοί βλέπουν το προφίλ σου, δεν σημαίνει οτι ισχύει. Απλώς παίρνει τα ονόματα απο τις επαφές σου και στα πετάει τυχαία.

• Πρόκειται για κάποιο page που σου δίνει πληροφορίες πώς να βάλεις dislike button, πως να αλλάξεις χρώματα, πως να δεις δωρεάν τηλεόραση, πως να κατεβάσεις ταινίες, πως να κάνεις τέλος πάντων οτιδήποτε στο facebook, αλλά απαιτεί πρώτα να στείλεις πρόσκληση σε όλες σου τις επαφές; Μη το στέλνεις παντού! Ακόμα και να σε ενδιαφέρουν οι πληροφορίες που υποτίθεται οτι προσφέρει, υπάρχει μια σελίδα που λέγεται www.google.com. Εκεί θα βρείς ένα πεδίο με ένα κουμπάκι δίπλα που λέει «Αναζήτηση». Γράφεις στο πεδίο τη φράση που ψάχνεις, πατάς το κουμπάκι, και θα βρείς όλες τις πληροφορίες που θες. Χωρίς να γίνεις fan σε βλαμμένες σελίδες, και χωρίς να ενοχλείς όλες σου τις επαφές με προσκλήσεις. Δοκίμασέ το.

Κωδικοί και προσωπικά δεδομένα

Ποτέ μη χρησιμοποιείς τον ίδιο κωδικό παντού. Ειδικά τον κωδικό για το e-mail σου, το Paypal, το e-banking  και το messenger, φρόντισε να μην τους χρησιμοποιείς για καμία άλλη χρήση. Το καλύτερο είναι για κάθε site που γραφόμαστε, να χρησιμοποιούμε και διαφορετικό κωδικό. Δεν είναι τόσο τραγικό όσο ακούγεται, μπορούμε να χρησιμοποιούμε τον ίδιο κωδικό, αλλά στο τέλος να προσθέτουμε και τα δυο πρώτα γράμματα του site που γραφόμαστε κάθε φορά για παράδειγμα, ή να χρησιμοποιούμε κάποιο άλλο μοτίβο, όπως πχ να αλλάζει κάθε φορά το τελευταίο ψηφίο του κωδικού μας αναλόγως με το πόσα γράμματα έχει το όνομα του site στο url. Επίσης υπάρχουν πολλά προγραμματάκια password manager, όπως το KeePass για Windows, και το 1password για Mac, στα οποία μπορούμε να καταχωρούμε και να φυλάμε με ασφάλεια τους κωδικούς μας, αλλά και να δημιουργούν αυτόματα για μας ασφαλείς κωδικούς.

Επίσης, για να γραφόμαστε σε διάφορα site με ασφάλεια όταν δεν είμαστε σίγουροι για την αξιοπιστία τους, είναι πολύ καλό να χρησιμοποιούμε ή ένα δεύτερο e-mail το οποίο το έχουμε σαν πρόχειρο, ή ένα προσωρινό e-mail που διαρκεί λίγα λεπτά μόνο (όσο χρειάζεται για να κάνουμε την εγγραφή) και μετά καταστρέφεται, οπότε δεν μας απασχολεί ούτε το αν θα μαζέψει spam, ούτε αν συνδέεται με προσωπικά μας δεδομένα και άλλους λογαριασμούς μας. Περισσότερες πληροφορίες για το temporary mail ΕΔΩ.

Να θυμάσαι πως το internet είναι σε ένα βαθμό μια μικρογραφία της πραγματικής μας κοινωνίας. Δεν θα άφηνες τα κλειδιά του αυτοκινήτου σου όπου να ‘ναι σε μια καφετέρια και δεν θα χρησιμοποιούσες ένα μόνο κλειδί που θα άνοιγε το σπίτι σου, το αυτοκίνητο, τα συρτάρια σου, το μαγαζί σου. Δεν θα έβαζες οποιονδήποτε άγνωστο στο σπίτι σου, δεν θα έτρωγες οτιδήποτε σου προσέφερε κάποιος στο δρόμο λέγοντάς σου «δεν θα πάθεις τίποτα», δεν θα έδινες την πιστωτική σου σε έναν άγνωστο που θα σου πει «είμαι απο την τράπεζα». Έτσι λοιπόν μη δίνεις τους κωδικούς σου σε άγνωστα site, μην πατάς ό,τι link βρεθεί μπροστά σου με τη φράση «λειτουργεί 100%», μη δημοσιεύεις ανεξέλεγκτα τα προσωπικά σου στοιχεία και μη δίνεις πρόσβαση σε αυτά μαζικά. Χρησιμοποίησε το google όταν δεν είσαι σίγουρος, ή ρώτα έναν φίλο που ξέρει 5 πράγματα απο υπολογιστές. Τα περισσότερα spam στοχεύουν στη φιλοδοξία των χρηστών για γρήγορο και εύκολο χρήμα απο το σπίτι, μέσω internet. Γι αυτό να θυμάσαι πως κανείς δεν μοιράζει λεφτά, και σε τέτοιες περιπτώσεις να είσαι πάντα υποψιασμένος. Προστάτεψε τα προσωπικά σου στοιχεία, αλλά και των φίλων σου! Πρόσεχε τη δραστηριότητά σου, και ενημέρωσε τους γνωστούς σου όταν πέφτουν θύματα spam, ώστε να κάνουμε το internet μια καλύτερη κοινότητα για όλους!